Khoa Mạng máy tính & Truyền thông .::. CLB UITnetwork

Xin dẫn bài viết hướng dẫn kỹ năng học thi chứng chỉ quốc tế của Thầy Đặng Quang Minh (CCIE#11897, CCSI#31417 - Giám Đốc TTTH VnPro) và mạn phép sửa chữa một số ý cho phù hợp với thực tế hiện nay.

Nên thi chứng chỉ gì?

Hầu như mọi hãng công nghệ lớn về IT trên thế giới đều có các chứng chỉ của riêng hãng. Việc chọn lựa chứng chỉ nào để theo học nên xem xét để phục vụ cho công việc, phù hợp với lĩnh vực mà công ty nơi mình đang công tác. Nếu công ty bạn đang kinh doanh công nghệ này, bạn sẽ càng có cơ hội để thực tập với thiết bị thật. Nếu bạn đang có ý định thay đổi việc làm, bạn có thể tìm hiểu các chứng chỉ mà thị trường tuyển dụng đang cần. Ở Việt Nam hiện nay, các chứng chỉ của Cisco và Microsoft được khá nhiều các bạn trẻ chọn lựa (ngoài ra bạn có thể thi lấy các chứng chỉ của Checkpoint, Juniper…)

Tìm thông tin về các chứng chỉ ở đâu và như thế nào?

Bạn nên dành thời gian đáng kể để tìm hiểu về chứng chỉ mình dự định thi. Tìm hiểu về sách nào cần cho kỳ thi, dùng những phần mềm nào, thực tập những bài lab nào? Các thông tin này có thể tìm ở đâu? Các diễn đàn tin học trong và ngoài nước. Thông tin cũng có thể tìm trong web site của chính hãng mà bạn định thi. Thông thường thông tin từ web site sẽ quyết định thông tin chính xác nhất trong trường hợp bạn có nhiều thông tin trái ngược nhau. Ví dụ nếu bạn định thi chứng chỉ Cisco, web site của bạn nên tham khảo là www.cisco.com. Nếu bạn dự định lấy chứng chỉ Microsoft, bạn nên tham khảo www.microsoft.com. Việc chọn lựa giáo trình cũng rất quan trọng. Thông thường, với một chứng chỉ nghề, sẽ có nhiều bộ giáo trình phù hợp cho nhiều dạng đối tượng khác nhau. Có giáo trình phù hợp cho người đã có kinh nghiệm, có giáo trình phù hợp cho người mới bắt đầu. Các kỳ thi quốc tế thường có lệ phí thi khá cao so với mặt bằng chung. Cụ thể một kỳ thi Cisco vào khoảng 250USD, chi phí thi một kỳ thi Microsoft vào khoảng 50USD/ môn [bạn phải thi 4 môn mới có thể lấy được chứng chỉ]. Một chứng chỉ như CCNP (Cisco Certified Network Professionals) đòi hỏi bạn phải vuợt qua 4 kỳ thi. Do đó số tiền cần chuẩn bị sẽ nhân lên nhiều lần.

Học chứng chỉ quốc tế như thế nào?

Có ba công việc chính mà một người học phải thực hiện trong quá trình theo học các chứng chỉ quốc tế: đọc sách, thực hành và tự đánh giá thông qua các chương trình kiểm tra.
-         Đọc sách bạn đã chọn lựa trong giai đoạn chuẩn bị. Nếu đọc nhiều loại sách: kiến thức bổ sung cho nhau nhưng thời gian sẽ dài hơn. Hầu hết sách là tiếng Anh: chấp nhận những chương đầu đọc chậm. Diễn dịch các khái niệm cơ bản bằng tiếng mẹ đẻ. Điều này giúp người học nhớ lâu hơn. Các khái niệm hầu như có liên quan với nhau. Khi khối lượng kiến thức người học đã tích luỹ nhiều lên, tốc độ học sẽ nhanh hơn. Sau mỗi chương, nên tự dừng lại và tự trả lời các câu hỏi.
-         Sự khác biệt lớn nhất giữa chứng chỉ quốc tế với các chương trình đào tạo chính qui khác chính là việc người học phải có thực hành trên thiết bị thật. Bạn không nên dự bất kỳ kỳ thi Cisco nào nếu bạn chưa từng thực tập trên Cisco routers. Bạn không nên dự thi bất kỳ kỳ thi Microsoft nào nếu bạn chưa từng làm việc với sản phẩm Microsoft đó. Các kỳ thi mới nhất luôn có dạng câu hỏi mô phỏng (simulations), đòi hỏi người dự thi phải thực sự làm viêc trên sản phẩm thật thì mới có khả năng trả lời.
-         Dùng thêm các phần mềm bổ trợ cho việc học và tự đánh giá bản thân. Điều cần nhớ là bạn phải chân thật với chính mình. Bài thi quốc tế (trực tuyến) được chấm tự động bởi máy tính. Khi càng gần đến ngày thi, bạn càng nên tập trung cho việc đọc lại lý thuyết. Giai đoạn này bạn cần tiếp xúc với càng nhiều câu hỏi ôn tập càng tốt. Có thể phân bổ 80% thời gian học tập cho việc học lý thuyết; 20% còn lại cho việc học thực hành. Đặt mục tiêu cụ thể để có áp lực lên chính bản thân. Ví dụ: sẽ đạt được CCNA vào trước tháng 10 năm 2005 hoặc sẽ đăng ký thi CCNA vào ngày 24 tháng 10….Ngoài ra, bạn cũng nên thông báo cho cơ quan hoặc công ty nơi bạn đang làm việc biết kế hoạch học tập và thi cử của mình. Việc này giúp cho bạn dễ đuợc cấp trên chú ý và tạo điều kiện cho giai đoạn ôn tập. Nếu bạn là sinh viên đại học, nên chú ý phân bổ thời gian sao cho việc học các chứng chỉ nghề không bị ảnh hưởng đến các kỳ thi trong trường Đại học.
-         Nên đăng ký thi trước một hoặc hai ngày thi. Ở TPHCM, có nhiều trung tâm tổ chức thi. Bạn có thể tìm thông tin về các trung tâm khảo thí tại Việt nam ở địa chỉ http://www.vue.com. Khi đăng ký thi, chú ý cách điền tên và địa chỉ để hãng gửi bằng về cho bạn.
Ngày trước khi thi, bạn đọc lại các Study Guide, các sự kiện, các hình vẽ. Không nên học nhiều hoặc nhồi nhét.

Kỹ năng thi cử?

Ngày thi:
-         Nên đến sớm địa điểm thi trước 10 đến 15 phút. Giấy nháp và viết sẽ do trung tâm khảo thí cung cấp. Bạn không cần thiết phải chuẩn bị các vật dụng này. Máy tính cá nhân cũng không được phép mang vào phòng thi.
-         Bạn nên ghi ra giấy khoảng thời gian được phép thi và số câu hỏi cần trả lời. Ước lượng khoảng thời gian trung bình cho từng câu hỏi. Với các bài thi của Cisco, mỗi câu hỏi trả lời bình quân mất một phút. Có những câu hỏi có thể tốn nhiều thời gian hơn.
-         Điều quan trọng cần nhớ là bạn phải luôn bình tĩnh và nhịp điệu trong lúc thi. Các kỳ thi chứng chỉ quốc tế không phải là kỳ thi tuyển sinh. Nếu rớt bạn vẫn có thể đóng tiền thi lại. Bạn chỉ cần vượt qua một số điểm qui định nào đó là sẽ được công nhận đậu hay rớt. Với các môn thi Cisco, điểm đậu của kỳ thi CCNA là 825/1000 điểm (có một điều thú vị là nếu bạn không làm đúng câu nào thì Cisco vẫn cho bạn 300 điểm). Đây là một điểm yêu cầu khá cao với điểm chuẩn thường thấy trong các trường học Việt Nam. Nghĩa là, nếu bài thi có khoảng 44 câu hỏi, bạn chỉ được trả lời sai tối đa 4-5 câu hỏi và không được sai quá 2 câu lab. Khi bạn phát hiện là mình đã trả lời sai câu hỏi trước đó và bạn không thể quay lại, bạn hãy tâm niệm là còn rất nhiều câu hỏi ở phía trước.
-         Một số bài thi cho phép bạn xem lại các câu hỏi đã trả lời qua, ví dụ như kỳ thi của Microsoft. Một trong những cách thi hiệu quả là bạn sẽ trả lời qua tất cả các câu hỏi, đánh dấu các câu hỏi mà bạn chưa biết phương án trả lời. Do đó bạn có thể xem lại và thay đổi chọn lựa trước khi bài thi kết thúc. Các bài thi của hãng Cisco không cho phép bạn quay ngược trở lại câu hỏi đã trở lời trước đó. Do đó, với bài thi Cisco, bạn phải trả lời quyết đoán và chắc chắn cho từng câu hỏi. Có nhiều dạng câu hỏi: câu hỏi dạng chọn lựa đơn (single-choice), câu hỏi dạng “nhiều chọn lựa” (multiple choice), câu hỏi dạng “kéo và thả” (drag and drop), câu hỏi mô phỏng (simulation). Bạn nên đọc hết tất cả các chọn lựa và lựa ra đáp án tốt nhất. Một thí sinh có thể chỉ đọc đến đáp án C là một đáp án đúng và chọn ngay trong khi chọn lựa D mới là đáp án đúng nhất. Đối với các câu hỏi mô phỏng, bạn nên thực hiện chính xác các tác vụ mà câu hỏi yêu cầu. Thông thường sẽ có nhiều thông tin “giả” sẽ được đưa ra, người dự thi phải biết chính xác tác vụ mà câu hỏi yêu cầu. Khi kết thúc dạng câu hỏi này, bạn chú ý thực hiện các tác vụ lưu các kết quả bạn đã thực hiện. Với câu hỏi dạng đa chọn lựa, bạn nên dùng kỹ thuật loại trừ để giới hạn lại bớt các chọn lựa đúng.
-         Kết quả đậu hay rớt của một bài thi sẽ hiển thị ngay khi bạn hoàn tất bài thi. Khả năng nhớ các sự kiện và liên kết các sự kiện sẽ giúp người dự thi giải đáp nhiều câu hỏi lạ.
-   

Làm gì sau khi thi xong?

Nếu bạn đã thi đậu, bạn hãy tự hào về những gì bạn đã đạt được. Hãy chia sẽ thông tin này với công ty, bạn bè và với cộng đồng. Hãy hoạch định các kế hoạch tiếp theo. Bạn cũng nên vào website của hãng để kiểm tra thông tin về bạn có đúng không để hãng sẽ gửi bằng về cho bạn. Trong trường hợp bạn thi trượt, hãy phân tích các điểm yếu mà mình đã thể hiện trong bài thi vừa gặp và lên kế hoạch cho một kỳ thi mới.

TPHCM, tháng 10 năm 2006
Đặng Quang Minh

-Một kinh nghiệm từ người bạn của tôi đã thi chứng chỉ CCNA xin được trình bày để các bạn lưu ý nếu bài thi có lỗi xảy ra:
Khi có lỗi xảy ra với câu hỏi, ví dụ câu lab không hiện ra các màn hình console để bạn cấu hình, hãy mô tả lỗi vào dòng comment bên dưới câu hỏi, đồng thời gọi Testing Administrator của phòng thi ngay lập tức để họ ghi nhận lại lỗi này và báo cho Trung tâm khảo thí (Pearson Vue hay Prometic..) biết. Nếu chẳng may bạn không đủ điểm đậu vì câu hỏi đó, hãy yêu cầu phòng thi làm 1 report gửi cho Trung tâm khảo thí để khiếu nại, TTKT sẽ kiểm tra lỗi, nếu nó không phải lỗi của quá trình truyền tải đề thi xuống, họ sẽ hướng dẫn bạn open case với Cisco, hãy tích cực mô tả càng chính xác lỗi của bạn gặp phải càng tốt, Cisco sẽ ghi nhận và kiểm tra cho bạn, nếu đúng họ sẽ gửi cho bạn 1 voucher để thi lại lần sau.

Để kết lại bài viết xin trích dẫn email của Cisco gửi khi họ trao đổi với bạn tôi  “We make every effort to ensure that our customers' certification is a valid representation of his/her experience in networking and not merely a 'paper' certification. Our exams are challenging, yet they are an accurate representation of your knowledge and skills.”

Chúc các bạn đạt được các chứng chỉ mình mong muốn, nếu cho nhu cầu về tài liệu học tập cũng như tài liệu ôn thi chứng chỉ CCNA vui lòng liên hệ dongph[at]uitnetwork.com